Sık Bademcik İltihabı Geçirme
Bademcikler, boğazın iki yanında yer alan ve özellikle çocukluk çağında bağışıklık sisteminin bir parçası olarak çalışan lenf dokularıdır. Bademcik iltihabı (tonsillit) her çocuğun zaman zaman yaşadığı bir durumdur; asıl soru, ne sıklıkta tekrarladığı ve yaşam kalitesini ne kadar etkilediğidir.
Belirtiler
- Boğaz ağrısı, yutma güçlüğü
- Ateş, halsizlik
- Bademciklerde kızarıklık, büyüme, üzerinde beyaz-sarı eksüda
- Boyunda ağrılı lenf bezleri, ağız kokusu
Viral mi, bakteriyel mi?
Boğaz enfeksiyonlarının çoğu viraldir ve antibiyotik gerektirmez; istirahat, sıvı ve ağrı kontrolüyle düzelir. Beta mikrobu (A grubu streptokok) kaynaklı bakteriyel tonsillitte ise antibiyotik tedavisi hem iyileşmeyi hızlandırır hem de romatizmal ateş gibi komplikasyonları önler. Ayrım muayene ve gerektiğinde boğaz testi ile yapılır; her boğaz ağrısında kendiliğinden antibiyotik başlanması doğru değildir.
Ne zaman "sık" kabul edilir?
Uluslararası kabul gören ölçütler (Paradise kriterleri) şunlardır:
- Son 1 yılda 7 ve üzeri belgelenmiş atak, veya
- Son 2 yılda her yıl 5 ve üzeri atak, veya
- Son 3 yılda her yıl 3 ve üzeri atak
Bu sıklıkta enfeksiyon geçiren hastalarda bademcik ameliyatı (tonsillektomi) gündeme gelir.
Sıklık dışında ameliyat nedenleri
- Uykuda nefes duraklamasına yol açan bademcik büyüklüğü (en sık ameliyat nedeni)
- Bademcik çevresinde apse (peritonsiller apse) geçirilmesi, özellikle tekrarlarsa
- Antibiyotiklere yanıtsız kronik tonsillit, inatçı ağız kokusu ve kript taşları
- Tek taraflı büyüme gibi şüpheli durumlar
Bademcik almak bağışıklığı zayıflatır mı?
Hayır. Bağışıklık sistemi vücutta geniş bir ağdır; doğru endikasyonla yapılan tonsillektominin bağışıklığı zayıflattığına dair bilimsel kanıt yoktur. Tersine, kronik enfeksiyon odağının kaldırılması çocuğun genel sağlığını, uykusunu ve okul devamlılığını belirgin iyileştirir. Karar her hastada bireysel olarak, atakların belgelenmiş sıklığı ve ağırlığına göre verilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Bademcik iltihabının belirtileri nelerdir?
Bademcik iltihabında boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, ateş ve halsizlik görülür. Bademcikler kızarık ve büyük olabilir, üzerinde beyaz-sarı bir akıntı (eksüda) bulunabilir; boyunda ağrılı lenf bezleri ve ağız kokusu da sık eşlik eder.
Her boğaz ağrısında antibiyotik gerekir mi?
Hayır. Boğaz enfeksiyonlarının çoğu viraldir ve antibiyotik gerektirmez; istirahat, sıvı ve ağrı kontrolüyle düzelir. Beta mikrobu (A grubu streptokok) gibi bakteriyel nedenlerde antibiyotik gerekir; bu ayrım muayene ve gerektiğinde boğaz testiyle yapılır.
Bademcik iltihabı ne sıklıkta tekrarlarsa ameliyat gerekir?
Uluslararası kabul gören Paradise kriterlerine göre son 1 yılda 7 ve üzeri, son 2 yılda her yıl 5 ve üzeri ya da son 3 yılda her yıl 3 ve üzeri belgelenmiş atak sık kabul edilir. Bu sıklıkta enfeksiyon geçiren hastalarda bademcik ameliyatı (tonsillektomi) gündeme gelir.
Sıklık dışında bademcik ameliyatı hangi durumlarda yapılır?
En sık ameliyat nedeni, uykuda nefes duraklamasına yol açan bademcik büyüklüğüdür. Bunun yanı sıra tekrarlayan bademcik çevresi apsesi, antibiyotiklere yanıtsız kronik tonsillit, inatçı ağız kokusu, kript taşları ve tek taraflı büyüme gibi şüpheli durumlar da ameliyat nedeni olabilir.
Bademcik almak bağışıklığı zayıflatır mı?
Hayır. Bağışıklık sistemi vücutta geniş bir ağdır ve doğru endikasyonla yapılan tonsillektominin bağışıklığı zayıflattığına dair bilimsel kanıt yoktur. Tersine, kronik enfeksiyon odağının kaldırılması çocuğun genel sağlığını, uykusunu ve okul devamlılığını belirgin biçimde iyileştirir.
Randevu almak ister misiniz?
Muayenehanemizi arayabilir veya DoktorTakvimi üzerinden uygun saati seçebilirsiniz.