Baş Dönmesi – Vertigo
Vertigo; kişinin kendisinin veya çevresinin dönüyormuş gibi hissedilmesidir. Dengesizlik, sersemlik ve göz kararmasından farklıdır. Denge sistemimizin merkezi iç kulaktadır; bu nedenle gerçek dönme hissinin en sık kaynağı kulaktır ve değerlendirmesi öncelikle KBB muayenesi gerektirir.
En sık nedenler
- BPPV – "Kristal oynaması": En sık vertigo nedenidir. Yatakta dönerken, eğilip kalkarken gelen, saniyeler süren şiddetli dönme ataklarıdır. İç kulaktaki mikroskobik kristallerin yer değiştirmesinden kaynaklanır.
- Vestibüler nevrit: Denge sinirinin genellikle viral iltihabıdır; saatler-günler süren şiddetli dönme, bulantı-kusma yapar, işitme normaldir.
- Meniere hastalığı: İç kulakta sıvı basıncı artışı; dönme atakları + kulakta dolgunluk + çınlama + dalgalanan işitme kaybı dörtlüsü ile tanınır.
- Vestibüler migren: Baş ağrısı öyküsü olanlarda tekrarlayan baş dönmesi ataklarının önemli nedenidir.
- Daha nadir: orta kulak enfeksiyonları, ilaç yan etkileri, damarsal nedenler ve sinir sistemi hastalıkları.
Hangi baş dönmesi acildir?
Dönmeyle birlikte çift görme, konuşma bozukluğu, yüzde-kolda uyuşma veya güçsüzlük, şiddetli baş ağrısı, yürüyememe varsa inme açısından acil servise başvurulmalıdır. Ani işitme kaybıyla birlikte baş dönmesi de erken tedavi gerektiren bir tablodur.
Tanı
Tanının anahtarı ayrıntılı hikâyedir: dönmenin süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden bulgular çoğu zaman tanıyı koydurur. Muayenede pozisyon testleri (Dix-Hallpike) yapılır; gerekirse işitme testi ve görüntüleme istenir.
Tedavi
BPPV'de tedavi ilaç değil, manevra tedavisidir (Epley manevrası): kristaller muayene sırasında yapılan özel baş hareketleriyle yerine oturtulur ve hastaların büyük kısmı aynı seansta rahatlar. Vestibüler nevritte akut dönemde ilaç, ardından denge egzersizleri; Meniere'de tuz kısıtlaması, ilaç tedavisi ve dirençli olgularda ileri tedaviler uygulanır. Uzun süren dengesizlikte vestibüler rehabilitasyon egzersizleri çok etkilidir.
Sık Sorulan Sorular
Vertigo nedir, baş dönmesinden farkı ne?
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesidir ve dengesizlik, sersemlik ya da göz kararmasından farklıdır. Denge sistemimizin merkezi iç kulakta olduğundan gerçek dönme hissinin en sık kaynağı kulaktır.
Baş dönmesi neden olur?
En sık neden, iç kulaktaki mikroskobik kristallerin yer değiştirmesiyle oluşan ve saniyeler süren BPPV (kristal oynaması) ataklarıdır. Vestibüler nevrit, Meniere hastalığı ve vestibüler migren de sık görülen diğer nedenlerdir.
Hangi baş dönmesi tehlikeli, ne zaman acile gitmeliyim?
Dönmeyle birlikte çift görme, konuşma bozukluğu, yüzde-kolda uyuşma veya güçsüzlük, şiddetli baş ağrısı ya da yürüyememe varsa inme açısından acil servise başvurulmalıdır. Ani işitme kaybıyla birlikte gelen baş dönmesi de erken tedavi gerektirir.
Baş dönmesinin tanısı nasıl konur?
Tanının anahtarı ayrıntılı hikayedir; dönmenin süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden bulgular çoğu zaman tanıyı koydurur. Muayenede pozisyon testleri (Dix-Hallpike) yapılır, gerekirse işitme testi ve görüntüleme istenir.
BPPV (kristal oynaması) nasıl tedavi edilir?
BPPV'de tedavi ilaç değil, manevra tedavisidir (Epley manevrası); kristaller muayene sırasında yapılan özel baş hareketleriyle yerine oturtulur. Hastaların büyük kısmı aynı seansta rahatlar.
Randevu almak ister misiniz?
Muayenehanemizi arayabilir veya DoktorTakvimi üzerinden uygun saati seçebilirsiniz.