Alerjik Rinit – Saman Nezlesi
Alerjik rinit; polen, ev tozu akarı, küf ve hayvan tüyü gibi maddelere karşı burun mukozasının aşırı duyarlılık göstermesidir. Toplumda her 4–5 kişiden birini etkiler. Basit bir nezle gibi görünse de uyku kalitesini, okul ve iş performansını ciddi biçimde bozar; astım, sinüzit ve orta kulak sorunlarıyla yakından ilişkilidir.
Belirtiler
- Hapşırık nöbetleri, burunda-damakta-gözlerde kaşıntı
- Bol sulu burun akıntısı ve tıkanıklık
- Gözlerde sulanma, kızarıklık
- Geniz akıntısı, koku almada azalma, kronik yorgunluk
Mevsimsel tipte şikâyetler ilkbahar-yaz aylarında (polen); yıl boyu tipte ise özellikle sabahları ve ev içinde (akar, küf, evcil hayvan) yoğunlaşır.
Tanı
Tanı esas olarak hikâye ve KBB muayenesiyle konur. Sorumlu alerjeni belirlemek için deri testi (prick test) veya kanda spesifik IgE bakılabilir. Muayene; polip, septum deviasyonu gibi tabloyu ağırlaştıran eşlik eden sorunları da ortaya koyar.
Tedavi
- Alerjenden korunma: Tedavinin temelidir. Polen mevsiminde pencereleri kapalı tutmak, dışarıdan gelince duş almak; akar için yatak odasında halı-pelüş azaltmak, alerjen geçirmez kılıflar ve 60°C yıkama önerilir.
- Burun içi kortikosteroid spreyler: En etkili ilaç grubudur; düzenli kullanıldığında güvenlidir ve bağımlılık yapmaz (dekonjestan spreylerle karıştırılmamalıdır).
- Antihistaminikler: Hapşırık, kaşıntı ve akıntıyı hızla azaltır.
- Burun yıkama: Tuzlu su/deniz suyu ile düzenli yıkama belirtileri azaltır.
- İmmünoterapi (alerji aşısı): Seçilmiş hastalarda hastalığın gidişatını değiştirebilen tek tedavidir; dil altı veya enjeksiyon formunda 3–5 yıl uygulanır.
Ne zaman KBB uzmanına başvurmalı?
İlaçlara rağmen geçmeyen tıkanıklık, tek taraflı şikâyetler, koku kaybı, tekrarlayan sinüzit veya horlama eşlik ediyorsa muayene gerekir; bu durumlarda alerjiye eklenmiş yapısal bir sorun (deviasyon, polip, konka büyümesi) sık görülür.
Sık Sorulan Sorular
Alerjik rinit nedir?
Alerjik rinit, burun mukozasının polen, ev tozu akarı, küf ve hayvan tüyü gibi maddelere karşı aşırı duyarlılık göstermesidir. Toplumda her 4-5 kişiden birini etkiler ve basit bir nezle gibi görünse de uyku ile iş ve okul performansını ciddi biçimde bozabilir.
Alerjik rinit belirtileri nelerdir?
En tipik belirtiler hapşırık nöbetleri; burun, damak ve gözlerde kaşıntı; bol sulu burun akıntısı ve tıkanıklıktır. Gözlerde sulanma-kızarıklık, geniz akıntısı, koku almada azalma ve kronik yorgunluk da eşlik edebilir.
Saman nezlesi mevsimsel mi yoksa yıl boyu mu olur?
Her ikisi de olabilir. Mevsimsel tipte şikâyetler polenin arttığı ilkbahar ve yaz aylarında yoğunlaşır; yıl boyu tipte ise akar, küf ve evcil hayvanlara bağlı olarak özellikle sabahları ve ev içinde belirginleşir.
Alerjik rinit nasıl tedavi edilir?
Tedavinin temeli alerjenden korunmadır; buna burun yıkama, antihistaminikler ve en etkili ilaç grubu olan burun içi kortikosteroid spreyler eklenir. Seçilmiş hastalarda 3-5 yıl uygulanan immünoterapi (alerji aşısı) hastalığın gidişatını değiştirebilen tek tedavidir.
Alerjik rinit için ne zaman KBB uzmanına gitmeliyim?
İlaçlara rağmen geçmeyen tıkanıklık, tek taraflı şikâyetler, koku kaybı, tekrarlayan sinüzit veya horlama varsa muayene gerekir. Bu durumlarda alerjiye eklenmiş septum deviasyonu, polip veya konka büyümesi gibi yapısal bir sorun sık görülür.
Randevu almak ister misiniz?
Muayenehanemizi arayabilir veya DoktorTakvimi üzerinden uygun saati seçebilirsiniz.